تقابل کرملین و ٖالکسی ناوالنی

نعمت‌الله قطب‌الدین، پژوهش‌گر تاجیکستانی

چکیده:

شهرهای روسیه شاهد اشتراک گستردۀ مردم در تظاهرات ضد حکومتی است. تظاهرکننده‌گان در حمایت از الکسی ناوالنی فعال سیاسی و مبارز ضد فساد که بعد از بازگشت از آلمان فورا دستگیر و به زندان منتقل شد، شعار می‌دهند.

شهرهای روسیه شاهد اشتراک گستردۀ مردم در تظاهرات ضد حکومتی است. تظاهرکننده‌گان در حمایت از الکسی ناوالنی فعال سیاسی و مبارز ضد فساد که بعد از بازگشت از آلمان فورا دستگیر و به زندان منتقل شد، شعار می‌دهند. بخشی از مردم روسیه به تغییراتی که ولادمیر پوتین در قانون اساسی این کشور وارد نموده به شدت مخالفند. این تغییرات که به رییس‌جمهور صلاحیت زیادی می‌دهد و نقش مجلس دوما/پارلمان روسیه را بالا می برد مورد حمایت پوتین است. تغییرات قانون اساسی به یک نحوی حضور پوتین در قدرت را تا سال ۲۰۳۶ تضمین کرده است.  مجلس دوما که وظیفۀ آن دادن مشورت به حکومت است، در اختیار طرف‌داران ولادمیر پوتین قرار دارد. بسیاری‌ها بر این نظر اند که پوتین در فکر بعد از تمام شدن دورۀ ریاست جمهوری خود، یعنی بعد از سال ۲۰۲۴ است. او حق شرکت در انتخابات ریاست جمهوری آن سال را ندارد ولی می‌خواهد نقش خود را در سیاست روسیه هم‌چنان تقویت کند و به همین خاطر در قانون اساسی تغییر وارد کرد. ناوالنی و طرف‌داران او به ادامۀ حکومت پوتین و نقشش در سیاست روسیه مخالف اند و آن را به ضرر این کشور و سبب تقویت فساد مالی و اداری می‌دانند.

وضعیت مخالفان در روسیه بسیار دشوار است. مخالفان سیاسی پوتین به طور مرموز به قتل می‌رسند و به زندان می‌روند. قتل یکی از چهره‌های سیاسی و فعال روس باریس نمتسوف که در سال ۲۰۱۵ به شکلی وحشیانه در حاشیه‌ی ۲۰۰ متری قصر کرملین به قتل رسید، مردم روسیه را شوکه کرد و صدمۀ بزرگی در جامعه روسیه به وجود آورد. دعواهای زیادی برای یافتن قاتلان این مخالف صورت گرفت و شخص پوتین نامه‌یی به مادر او نوشت که حکومت حتما قاتلان را شناسایی و مجازات می‌کند. اما انگشت طرف‌داران نمتسوف به کرملین است.

نمتسوف در حکومت بوریس یلتسین که از پس از میخاییل گرباچف در سال ۱۹۹۲ روی کار آمد، کار کرده بود و از نخبگان سیاسی و اصلاح‌طلب جوان به شمار می‌رفت. در سال ۲۰۱۷ دادگاهی در مسکو ۵ مرد را که از اهالی «شیشان» و «انگشتی» بودند به جرم قتل نمتسوف به مدت هفت تا یازده سال زندان محکوم کرد. مقام‌های روسیه می‌گویند که نمتسوف به خاطر انتقاد از اسلام کشته شد، اما مخالفان این ادعای کرملین را رد کرده، می‌گویند که نمتسوف به دستور مستقیم رسلان کریموف یکی از فرماندهان سابق نیروهای ویژۀ روسیه کشته شده است. کریموف در منطقۀ شیشان وظیفه اجرا می‌کرد و به رمضان قادروف حاکم شیشان پاسخ‌گو بود. مخالفان ادعا دارند که قتل نمتسوف هدیه‌یی بود از طرف رمضان قادروف به استادش ولادمیر پوتین. رسلان کریموف توقیف نشد و به خارج از روسیه فرار کرد.

بعد از فروپاشی شوروی در روسیه حزب‌های زیادی به فعالیت شروع کردند. یکی از آن‌ها حزب پوتین به نام روسیۀ یگانه است. رییس این حزب دیمیتری میدویدوف نخست‌وزیر و رییس‌جمهور سابق روسیه است. از زمان تاسیس، این حزب تمامی انتخابات‌های مجلس و ریاست‌جمهوری روسیه را برنده شده است. در انتخابات‌های سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۷ و ۲۰۱۱ و ۲۰۱۸همین حزب برنده شد. سال ۲۰۱۲ پوتین از نام این حزب نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری شده بود. الکسی ناوالنی که این روزها در حمایت از او تظاهرات صورت می‌گیرد، مخالف حزب روسیۀ یگانه است. ناوالنی حزب روسیۀ یگانه را حزب دزدان و فاسدان می‌نامد.

سال گذشته وقتی همه‌پرسی/ریفراندوم برای تغییرات در قانون اساسی روسیه صورت گرفت، و به نفع پوتین تمام شد و در قدرت ماندن او را تا سال ۲۰۳۶ تضمین کرد، طرف‌داران ناوالنی آن را یک انتخابات فرمایشی خواندند. گفته می‌شود در ماه اگست، یک ماه پیش از ریفراندوم ناوالنی از سوی «خدمات سری روسیه» زهر داده شد، و برای درمان به آلمان رفت. بعد از غیبت ۱۴۹ روزۀ خود ناوالنی در نخستین ماه سال ۲۰۲۱ به روسیه برگشت و از تهدید مقامات روسیه مبنی بر این که اگر پای خود را در روسیه گذارد، دستگیر می‌شود ابایی نکرد. بعد از رسیدن به روسیه او را مقامات دولتی روسیه دستگیر و روانۀ زندان کردند. قضیۀ ناوالنی روابط روسیه با اروپا را در بدترین شرایط ممکن قرار داده است. مسکو سی تن از دیپلومات‌‌های اروپایی را از خاکش اخراج کرد. یکی از این دیپلومات‌ها آلمانی و دیگری لهستانی و سویدی بودند. با وجود این که روسیه انتقادهای اروپا در قضیه الکسی ناوالنی را بی اساس دانسته، آن را دخالت در اموری داخلی خود می‌داند.

جو بایدن رییس‌جمهور امریکا هم از روسیه شدیدا انتقاد کرد. روسیه برای الکسی ناوالنی ۴۴ ساله که ضد فساد مبارزه می‌کند، ۲ سال و ۸ ماه حکم به زندان داده است. اما ناوالنی مسوولان را متهم می‌سازد که آن‌ها می خواهند او را ساکت کنند. ما شاهد تظاهرات در سراسر روسیه برای آزادی ناوالنی بودیم. ناوالنی که زیاده از ده سال می‌شود، در زمینۀ مبارزه با فساد در روسیه فعالیت می‌کند، امروزه یکی از چهره‌های معروف و تأثیر‌گذار روسیه به شمار می‌رود. او در انتخابات سال ۲۰۱۳ برای ریاست شهرداری مسکو جای دوم را اشغال کرد، با کسب ۲۷ در صد آرا. سال ۲۰۱۷ او سازمان مبارزه با فساد را رهبری می‌کرد. از سال ۲۰۱۰ او را چندین مرتبه با تهمت‌های اداری، جنایی و شهروندی و دیگر عیب‌نامه‌ها دادگاهی کردند. طرف‌داران او این همه را بی‌اساس و سیاسی می‌دانند. او پنج مرتبه در دادگاه حقوق بشر اروپا برای دفاع از حقوق انسانی از مقامات روسیه شکایت کرد و غالب شد. سال ۲۰۰۹ روزنامه ویدیماست او را شخص سال اعلان کرد. در سال ۲۰۱۲ هم روزنامۀ تایم/ Time ناوالنی را در قطار ۱۰۰ شخصیت تاثیر گذار جهان معرفی کرد. او در شبکه‌های اجتماعی خیلی فعال است. و از همه پربیننده‌ترین، برنامه‌های او در یوتیوب هستند. فقط یک ویدیوی او در بارۀ قصر جدید پوتین زیاده از ۱۰۰ میلیون بیننده دارد. به همین خاطر کرملین از او احساس خطر می‌کند.

به اشتراک بگذارید:

به اشتراک گذاری بر روی facebook
به اشتراک گذاری بر روی twitter
به اشتراک گذاری بر روی telegram
به اشتراک گذاری بر روی whatsapp
به اشتراک گذاری بر روی email

مطالب مرتبط

نقش امیر علی شیر نوایی در توسعه فرهنگ و هنر تیموریان

یافته‌های پژوهشی تحت نام «بررسی نقش امیر علی شیر نوایی در توسعه‌ی جریان فرهنگی – هنری عصر تیموریان» نشان می‌دهد که امیر علی شیر نوایی، زمان عهده‌داری مقام صدارت در حکومت میرزا سلطان حسین بایقرا، اقدامات و کارکردهای قابل ملاحظه‌ی در راستای فرهنگی – هنری و کثرت‌گرایی فرهنگی داشته‌ است.